Een collega aanspreken op gedrag, zonder dat het persoonlijk wordt
Er is iets in het gedrag van een collega dat het team hindert, en iedereen ergert zich, maar niemand zegt er wat van. Aanspreken voelt als een opgestoken vingertje, dus je zwijgt of moppert thuis. Leer hoe je het wél bespreekbaar maakt: concreet, rustig en zonder de sfeer te verpesten. Hieronder lees je hoe en hoe teams het kunnen oefenen.
In te zetten voor je hele team · in elke taal · vrijblijvende demo
We zeggen er niks van en dat lost niks op
Je kent het: een collega komt afspraken niet na, praat door je heen of laat het werk liggen. En het hele team ziet het, maar niemand zegt er wat van. We doen het buiten het overleg, bij een andere collega of thuis aan de keukentafel. Precies bij de mensen die er niks aan kunnen veranderen. De opluchting is tijdelijk, de ergernis blijft. Aanspreken heeft een imagoprobleem: het voelt belerend. Maar het hoeft niet zo te zijn. Wie leert aanspreken op gedrag in plaats van op de persoon houdt de sfeer én lost het op.
Zo spreek je een collega aan op gedrag
Aanspreken wordt pas ongemakkelijk als het over de persoon gaat in plaats van over gedrag. In deze challenge oefen je dat met het 4G/SBI-model en feedforward: je benoemt het gedrag concreet, bespreekt het effect, houdt je oordeel erbuiten, vraagt naar de reactie van de ander en kijkt samen vooruit naar hoe het anders kan.
01. De setting: weet wat je rol is
Benoem concreet gedrag, geen karakter
"Je bent zo chaotisch" is een oordeel over de persoon. "De laatste drie keer was het verslag na de deadline binnen" is een feit. Werk met wat je hebt zien gebeuren, niet met een etiket.
Bespreek het effect (SBI)
Leg uit wat het gedrag doet voor jou of het team. Als de ander het effect niet ziet, ontbreekt de reden om iets te veranderen. Beschrijf de situatie, het gedrag en de impact ervan.
Houd je oordeel erbuiten
Zodra er een verwijt in sluipt, gaat de ander in de verdediging. Blijf bij de feiten en je eigen beleving, in plaats van te zeggen wat de ander "altijd" doet of "niet wil".
Vraag naar de reactie en kijk vooruit (feedforward)
Aanspreken is geen eenrichtingsverkeer. Vraag hoe de ander het ziet — er speelt vaak meer dan je weet — en maak samen een afspraak voor hoe het de volgende keer kan.
02. De valkuilen die op de loer liggen
Je zegt het tegen iedereen behalve de persoon zelf
Je moppert bij een andere collega, maar niet bij degene die het betreft. Je oefent om het rechtstreeks en rustig te bespreken met de enige die er iets aan kan doen.Je verpakt het zo zacht dat het niet aankomt
Uit angst om te kwetsen, nuanceer je zo veel dat de boodschap verdwijnt. Je oefent om vriendelijk én duidelijk te zijn, zodat de ander echt begrijpt wat je bedoelt.Je maakt het persoonlijk
Uit frustratie schiet je in “je doet ook altijd…”. Je oefent om bij het concrete gedrag te blijven, zodat het gesprek niet ontaardt in een verwijt.03. Simpele dingen die werken
97%
Uit onderzoek naar aanspreekgedrag in Nederlandse organisaties bleek dat 97% van de ondervraagden vindt dat er in hun organisatie te weinig wordt aangesproken. We stellen lastige gesprekken uit omdat we de relatie goed willen houden of bang zijn de ander te kwetsen. Maar door te zwijgen blijft het gedrag bestaan en de ergernis ook. Wie leert aanspreken op gedrag, doorbreekt dat.
Bron: onderzoek Gytha Heins naar aanspreekgedrag, via MT/Sprout.
HET TRAJECT
Situatie specifiek
Er is geen vaste aanpak die voor iedereen hetzelfde is. Een collega aanspreken is fluïde en vraagt juist om maatwerk per situatie. Dat kan nu door middel van AI. De training begint met data uit de intake, zodat de trainer echt weet wat er bij jouw team speelt: welk gedrag onbesproken blijft, bij welke collega’s het aanspreken het lastigst voelt en waar mensen blijven mopperen in plaats van het te zeggen. Vanaf daar worden de oefenscenario’s opgebouwd die deelnemers kunnen spelen met de AI avatars.
Basistraject • 3 maanden
Add on • doorlopend oefenen
Intake door onze AI-coach
Voorafgaand aan de training maak je kennis met Jennifer.
In dit gesprek neemt Jennifer samen met jou door wat je in de training gaat doen en wat je wilt bereiken. Wat daaruit komt is voor iedereen anders en vormt de basis van een leerpad dat bij jou past. Zo weet de trainer op voorhand waar de nadruk moet liggen om deze training voor jou te laten slagen. En je ontdekt meteen hoe het is om met een digitale coach in gesprek te zijn ;).
Je ontdekt wat je nu inslikt of wegmoppert.
In de intake kijken we welk gedrag jij nog niet aanspreekt en wat je tegenhoudt. Angst voor de sfeer, twijfel over je punt of gewoon geen moment. Je stelt je leerdoel, oefent voor het eerst met TALKS en bespreekt met een coach wat voor jou het lastigst is.
Je oefent het aanspreken zelf.
Je oefent met avatars die verschillend reageren: de een schrikt, de ander gaat in de verdediging, weer een ander ontkent. Zo leer je niet één perfect gesprek, maar hoe je rustig en concreet blijft, wat de reactie ook is.
Je neemt het mee naar het echte gesprek.
Je voert het gesprek dat echt speelt en kijkt terug op wat werkte. Waar bleef je bij het gedrag? Waar sloop er een oordeel in? Die inzichten vormen de basis voor je evaluatie.
Ook daarna blijf je oefenen.
Met een TALKS-abonnement blijf je oefenen met korte challenges rond aanspreken, feedback en samenwerken. Handig wanneer er weer iets speelt dat je bespreekbaar wilt maken.
Inzicht in ontwikkeling
Na elk gesprek krijg je een gestructureerd rapport, opgebouwd rond het gedragsmodel achter de training. Met persoonlijke tips zet je gericht je volgende stap in het aanspreken op gedrag zonder dat het persoonlijk wordt. Op teamniveau zie je hoe de groep zich ontwikkelt: welk gedrag nog onbesproken blijft, waar mensen elkaar al beter aanspreken en hoeveel de skill-score over de tijd is gegroeid. Zo baseer je je op wat er echt gebeurt, niet op een gevoel achteraf.
Halverwege duik je de diepte in!
Oefenen met de avatar is de helft van het verhaal. Precies in het midden van het traject stap je uit de simulatie en kijk je samen met de trainer terug: waar bleef je bij het gedrag, waar sloop er een oordeel in en wat wil je de volgende keer anders doen? Die menselijke reflectie boven op het vele oefenen met AI is wat deze training onderscheidt.
Je blijft vaker bij het gedrag en laat minder snel een oordeel sluipen. Sterker dan je vorige gesprek op het bespreken van het effect. De volgende stap: nog gerichter samen vooruitkijken met feedforward.
Je werkt met wat je zag gebeuren, niet met een etiket.
Je maakt duidelijk wat het gedrag doet voor jou en het team.
Je blijft bij de feiten, in plaats van een verwijt te maken.
Je kijkt samen vooruit naar hoe het de volgende keer kan.
Sluit af met een blik vooruit. Bijvoorbeeld: "Zullen we afspreken dat je het even laat weten als iets niet lukt? Dan kunnen we het samen opvangen."
Zet het in voor je team
Misschien twijfel je nog?
Voor wie dit voor een team of organisatie overweegt, én voor wie zelf wil oefenen.
Kunnen we oefenscenario's richten op onze eigen situaties?
Ja. De training start bij het gedrag dat bij jullie speelt. Van afspraken die niet worden nagekomen tot een collega die door iedereen heen praat. Jennifer bouwt de oefening daaromheen, zodat mensen trainen op de situaties die ze echt tegenkomen.
Reageert de avatar ook echt als een collega die in de verdediging schiet?
Wordt het niet juist ongemakkelijker als je het oefent?
Wat voegt de coach toe naast het oefenen met TALKS?
De avatar geeft onbeperkt ruimte om te oefenen; de coach helpt je zien waar je een oordeel liet sluipen of je punt te zacht bracht zonder het door te hebben. Die reflectie maakt het verschil tussen weten hoe aanspreken werkt en het ook echt doen.
Kunnen we dit uitrollen over meerdere teams en in verschillende talen?
Zien wij als organisatie wat er geoefend wordt?
Welke gesprekken stelt je team uit?
Een gesprek professioneel openen en richting geven
Een gesprek goed openen en het doel duidelijk neerzetten. Oefen hoe je met regie start en de ander meeneemt, zonder te blijven hangen in algemeenheden.
