Omgaan met defensief gedrag als je een collega feedback geeft
Je brengt iets rustig en goedbedoeld, maar je collega heeft het pantser al aan voordat je zin af is: excuses, tegenargumenten, de schuld terug. Dan blijft je feedback hangen en verandert er niks. Leer omgaan met dat defensieve gedrag, zodat je feedback landt in plaats van escaleert. Hieronder lees je hoe je dit aanpakt en hoe je dit kan oefenen samen met je teamleden.
In te zetten voor je hele team · in elke taal · vrijblijvende demo
De verdediging zegt weinig over jouw feedback
Je brengt iets rustig en goedbedoeld en tóch schiet je collega in de verdediging. Dat ligt zelden aan jou: het brein leest feedback als een bedreiging en zet automatisch de vecht-, vlucht- of bevriesstand aan. Excuses, tegenargumenten, de schuld terugleggen of juist dichtklappen. Het is een reflex, geen onwil. Het goede nieuws: je kunt leren feedback zó te brengen dat die reflex minder snel aanslaat en rustig te blijven als hij tóch aanslaat. En dat is precies wat je hier oefent.
Zo ga je om met een collega die defensief reageert
Omgaan met defensief gedrag begint bij hoe je je feedback brengt. In deze challenge oefen je dat met het 4G/SBI-model en feedforward: je benoemt het gedrag concreet, bespreekt het effect en houdt je oordeel erbuiten. Precies de dingen die de verdediging niet triggeren. En als de ander tóch in de weerstand schiet, leer je rustig blijven, de reactie uitvragen en het gesprek terugbrengen naar iets vooruitgerichts.
01. De setting: weet wat je rol is
Benoem gedrag concreet, geen oordeel
Niets triggert de verdediging sneller dan een oordeel. "Je bent ongeïnteresseerd" is een aanval; "de laatste drie overleggen zat je op je telefoon" is een feit. Bij feiten valt weinig te verdedigen, bij een etiket alles.
Bespreek het effect, niet de persoon (SBI)
Leg uit wat het gedrag doet voor jou, het werk en het team. Zo blijft het gesprek bij de situatie en het effect, en niet bij wie de ander is. Precies dat voorkomt dat de ander zich aangevallen voelt en in de verdediging schiet.
Herken de verdediging en ga er niet in mee
Schiet je collega toch in de verdediging met excuses of een tegenaanval, "ja maar". Ga er dan niet tegenin. Erken de reactie ("ik snap dat dit even schrikken is") en blijf rustig bij je punt. Meegaan in het gevecht is precies wat het gesprek laat ontsporen.
Vraag de reactie uit en kijk vooruit (feedforward)
Geef de ander ruimte: "hoe kijk jij ernaar?" Vaak zakt de verdediging als iemand zich gehoord voelt. Sluit af met een blik vooruit — wat kan de volgende keer anders — in plaats van te blijven hangen in wat er misging.
02. De valkuilen die op de loer liggen
Je gaat mee in de verdediging
De ander geeft tegengas en voor je het weet zit je in een welles-nietes. Je oefent om de reactie te erkennen en rustig bij je punt te blijven, zonder in het gevecht te stappen.Je verpakt het zo zacht dat het niet aankomt
Uit angst voor de verdediging nuanceer je zo veel dat de boodschap verdwijnt. Je oefent om vriendelijk én duidelijk te zijn, zodat je feedback landt zonder aan te vallen.Je maakt er een oordeel van
Uit frustratie schiet je in “je doet ook altijd…”. Precies dat triggert de verdediging. Je oefent om bij het concrete gedrag te blijven, zodat er weinig te verdedigen valt.03. Simpele dingen die werken
Uit een veelaangehaalde meta-analyse blijkt dat feedback in 38% van de gevallen juist negatief uitpakt. De prestaties gaan achteruit in plaats van vooruit. Een van de grootste oorzaken is defensiviteit: als feedback als aanval binnenkomt schiet de ander in de verdediging en gaat de boodschap verloren. Precies daarom is het zo belangrijk om feedback zo te brengen dat die reflex niet onnodig aanslaat.
Bron: meta-analyse Kluger & DeNisi, 1996, breed aangehaald o.a. via Vernieuwenderwijs.
HET TRAJECT
Situatie specifiek
Er is geen vaste aanpak die voor iedereen hetzelfde is. Omgaan met defensief gedrag is fluïde en vraagt juist om maatwerk per situatie. Dat kan nu door middel van AI. De training begint met data uit de intake, zodat de trainer echt weet wat er bij jouw team speelt: bij welke collega’s de verdediging snel opkomt, waar mensen meegaan in het gevecht en waar feedback blijft liggen uit angst voor de reactie. Vanaf daar worden de oefenscenario’s opgebouwd die deelnemers kunnen spelen met de AI avatars.
Basistraject • 3 maanden
Add on • doorlopend oefenen
Intake door onze AI-coach
