Ga naar de inhoud Omgaan met kritiek die je raakt: van in de verdediging naar iets doen met feedback
In te zetten voor je hele team · in elke taal · vrijblijvende demo
Je brein leest kritiek als een aanval en daar kun je omheen
Kritiek voelt als een bedreiging, en dat is geen zwakte: je brein is er letterlijk op gebouwd. In de oertijd betekende afwijzing door de groep gevaar, dus schiet je nog steeds in vechten, vluchten of bevriezen zodra iemand iets kritisch zegt. Dat verklaart waarom één kritische opmerking dagenlang blijft hangen, terwijl een compliment zo vergeten is. Je kunt die eerste reactie niet uitzetten, maar je kunt wel leren wat je eróna doet: even ademen, luisteren en de bruikbare kern eruit halen. En dat is te oefenen.
Zo ga je om met kritiek die je raakt
Goed omgaan met kritiek betekent niet dat het je koud laat, maar dat je je eerste reactie niet laat bepalen wat je doet. In deze challenge oefen je dat met het 4G/SBI-model en feedforward als bril: je leert kritiek ontleden in concreet gedrag en effect, het losmaken van je persoon, doorvragen naar wat de ander precies bedoelt en het ombuigen naar een concrete volgende stap.
01. De setting: weet wat je rol is
Herken je eerste reactie
Voel je jezelf verstijven, boos worden of dichtklappen? Dat is je oerbrein, niet de feiten. Alleen al het herkennen van die reactie geeft je de ruimte om níet meteen mee te gaan met de verdediging.
Scheid de boodschap van je persoon
Kritiek gaat bijna altijd over gedrag, een prestatie of een keuze .Niet over wie je bent. "Je presentatie was lastig te volgen" is iets anders dan "ik ben waardeloos". Leer dat onderscheid maken, dan raakt kritiek je minder hard.
Vraag door naar het concrete (SBI)
Vage kritiek ("het was niet goed") kun je nergens op vastpakken. Vraag naar de situatie, het gedrag en het effect: "Wat merkte je precies? Waar liep je op vast?" Zo maak je een verwijt bruikbaar.
Buig het om naar een volgende stap (feedforward)
Kritiek gaat over wat er gebeurd is, maar jij kijkt vooruit. "Wat zou volgens jou de volgende keer beter werken?" Zo haal je uit een vervelend moment iets waar je echt mee verder kunt.
02. De valkuilen die op de loer liggen
Je schiet in de verdediging
Nog voordat de ander is uitgesproken, ben je jezelf aan het verdedigen. Je oefent om eerst te luisteren en te laten bezinken, voordat je reageert.Je maakt het persoonlijk
Je vertaalt “dit ging niet goed” meteen naar “ik ben niet goed genoeg”. Je oefent om de kritiek los te maken van je zelfbeeld, zodat je er nuchter naar kunt kijken.Je wijst het meteen af of slikt het meteen
Of je duwt de kritiek helemaal weg, of je neemt ‘m klakkeloos over. Je oefent om ertussenin te gaan zitten: serieus onderzoeken wat klopt, en wat niet.03. Simpele dingen die werken
1
opmerking blijft langer hangen dan 10 complimenten
Je brein slurpt negatieve informatie op als een spons en vergroot die uit: één kritische opmerking herhaal je een week later nog woord voor woord, terwijl een compliment allang vervlogen is. Dat is geen onzekerheid, maar hoe je brein is gebouwd. Wie dat weet, kan de eerste reactie herkennen en er bewust omheen werken en de kritiek gebruiken in plaats van erdoor overspoeld te worden.
Bron: gebaseerd op onderzoek naar negativity bias, o.a. via Tijdwinst.com/Assertief.nl.
HET TRAJECT
Situatie specifiek
Basistraject • 3 maanden
Add on • doorlopend oefenen
Intake door onze AI-coach
In dit gesprek neemt Jennifer samen met jou door wat je in de training gaat doen en wat je wilt bereiken. Wat daaruit komt, is voor iedereen anders en vormt de basis van een leerpad dat bij jou past. Zo weet de trainer op voorhand waar de nadruk moet liggen om deze training voor jou te laten slagen. En je ontdekt meteen hoe het is om met een digitale coach in gesprek te zijn ;).
Je ontdekt hoe je nu op kritiek reageert.
In de intake kijken we wat jij doet als kritiek je raakt. Verdedigen, ontwijken of dichtklappen. Je stelt je leerdoel, oefent voor het eerst met TALKS en bespreekt met een coach welke kritiek voor jou het hardst binnenkomt.
Je oefent het ontvangen zelf.
Je oefent met avatars die kritiek verschillend brengen: de een direct, de ander vaag, weer een ander onterecht scherp. Zo leer je niet één perfecte reactie, maar hoe je rustig blijft en de bruikbare kern eruit haalt, hoe het ook gebracht wordt.
Je neemt het mee naar een echt moment.
Je past het toe wanneer je in het echt kritiek krijgt en kijkt terug op wat werkte. Waar bleef je rustig? Waar schoot je toch in de verdediging? Die inzichten vormen de basis voor je evaluatie.
Ook daarna blijf je oefenen.
Met een TALKS-abonnement blijf je oefenen met korte challenges rond feedback geven, vragen en ontvangen. Handig rond beoordelingsgesprekken of een moment waarop je weet dat er kritiek komt.
Inzicht in ontwikkeling
Halverwege duik je de diepte in!
Oefenen met de avatar is de helft van het verhaal. Precies in het midden van het traject stap je uit de simulatie en kijk je samen met de trainer terug: waar nam je verantwoordelijkheid, waar wachtte je toch af en wat wil je de volgende keer anders doen? Die menselijke reflectie boven op het vele oefenen met AI is wat deze training onderscheidt.
Je blijft rustiger als kritiek binnenkomt en haalt vaker de bruikbare kern eruit. Sterker dan je vorige gesprek op doorvragen naar het concrete. De volgende stap: nog gerichter vooruitkijken naar wat de volgende keer beter kan.
Je herkent je eerste reactie en schiet minder snel in de verdediging.
Je neemt de kritiek minder persoonlijk en kijkt naar het gedrag.
Je vraagt naar voorbeelden, in plaats van vage kritiek te laten liggen.
Je haalt uit de kritiek iets waar je concreet mee verder kunt.
Maak van kritiek iets vooruitgerichts. Bijvoorbeeld: "Wat zou voor jou de volgende keer het verschil maken?"
Zet het in voor je team
Liever eerst even overleggen? Vertel waar bij jullie taken te vaak blijven liggen of niemand het initiatief neemt, dan denken we mee over de scenario’s, de uitrol en de toepassingen. Zo weet je of het past voordat we starten, zodat opschalen daarna soepel en logisch verloopt.
Misschien twijfel je nog?
Voor wie dit voor een team of organisatie overweegt, én voor wie zelf wil oefenen.
Kunnen we oefenscenario's richten op onze eigen situaties?
Reageert de avatar ook echt als iemand die scherpe of onterechte kritiek geeft?
Word je er niet juist onzekerder van om dit te oefenen?
Wat voegt de coach toe naast het oefenen met TALKS?
Kunnen we dit uitrollen over meerdere teams en in verschillende talen?
Zien wij als organisatie wat er geoefend wordt?
Welke gesprekken stelt je team uit?
Omgaan met kritiek is er één van vele. Bekijk hieronder andere uitdagingen die je kunt oefenen met SkillFull.
Een gesprek professioneel openen en richting geven
Een gesprek goed openen en het doel duidelijk neerzetten. Oefen hoe je met regie start en de ander meeneemt, zonder te blijven hangen in algemeenheden.
